Cornucopia

Vegan Beslenmenin

Vegan Beslenmenin Kanıtlanmış Yararları

Vegan beslenme tarzının kilo vermeye yardımcı olduğu öteden beri biliniyor. Vegan diyetin sağlığımız için başka yararları da var. Kalp hastalığı, tip 2 diyabet ve bazı kanser tiplerine karşı korunma bunların başında geliyor. Bu arada “vegan diyet nedir?” diye soranlar elbette olabilir. Kısaca açıklayalım; vegan diyet, vejetaryen diyetin bir tık ötesi. Etin yanı sıra süt ve yumurta dahil hayvanlardan elde edilen hiçbir gıda ve katkı maddesinin tüketilmediği saf bitkisel beslenme tarzına vegan beslenme deniyor. Vegan diyetlerin bilimsel çalışmalarda kanıtlanmış yararları 6 başlıkta toplanabilir:

  1. Vegan Diyet Bazı Nütrientlerden Zengin

Tipik Batılı beslenme tarzından vegan beslenmeye geçmek, bütün etleri ve hayvansal ürünlerini beslenmenizden çıkarmanız anlamına gelir. Bu da kaçınılmaz olarak tam tahıllar, meyve, sebze, baklagiller, tohumlar ve kuruyemiş gibi bitkisel (yani hayvansal olmayan) gıdalara daha bağımlı olmanız demek. O nedenle daha çok lif, antioksidan ve fitonütrient almış olursunuz. Bitkisel gıdalar potasyum, magnezyum, folat, A, C ve E vitaminlerinden zengin olduğundan vegan beslenenler bunları daha bol miktarda alırlar. Ne var ki bütün vegan diyetler eşit değildir. İyi planlanmayan vegan diyetlerde esansiyel yağ asitleri, B12 vitamini, demir, iyot ve çinko eksikliği görülebilir. Yaşamsal önemi olan bu bileşiklerin yetersiz alımı, vegan beslenen kişinin noksanlık tehlikesiyle karşı karşıya bırakır. Özellikle fast-food tarzı hazır gıdalarla vegan beslenmeye çalışan kişilerde bu durumla sık karşılaşılmaktadır zira hazır besinler çoğunlukla nütrient yönünden fakir gıdalardır. Onun için veganların hazır gıdalar yerine nütrient yönünden zengin doğal ve taze, tam gıdalar yemeleri özellikle önemlidir. Ayrıca vitamin B12 desteği almaları düşünülebilir. Vegan beslenen ya da öyle beslenmeye karar veren kişilerin mutlaka doktor kontrolünden geçmeleri, varsa vitamin ve mineral noksanlıklarını bilmeleri ve düzenli kontrollerle vücudun gereksinim duyduğu nütrientleri aldıklarından emin olmaları gerekir.

  1. Kilo Vermeye Yardımcı Oluyor

Fazla kilolarından kurtulmak için giderek daha çok insan bitki bazlı diyetlere yönelmekte. Gerçekten de vegan diyetlerin zayıflamada etkili oldukları gösterilmiş.  Vegan diyetle beslenenler, çalışmalarda daha çok kilo veriyorlar. Üstelik vegan diyetle beslenenler diğer gruplara göre daha fazla kalori alsalar bile daha çok kilo veriyorlar! Bu da gayet ilginç bir gözlem.

  1. Kan Şekeri Düzeyleri ve İnsülin Direnci Azalıyor

Veganlarda kan şekeri düzeyleri daha normal, insülin duyarlılığı daha yüksek olup tip 2 diyabet gelişme riski ortalama %50 daha az. Vegan beslenen şeker hastaları ise diyabet ilaçlarının dozunu düşürebiliyorlar. Diyabetiklerde yanma ve batma hissiyle kendini belli eden polinöropati denilen komplikasyonunda vegan diyetle düzelme sağladığını bildiren çalışmalar mevcut.

  1. Bazı Kanserlere Karşı Koruyucu Olabilir

Dünya Sağlık Örgütü’ne bütün kanserlerin üçte biri, bizim kontrolümüz altındaki faktörlerden kaynaklanıyor. Beslenme de bu faktörlerden biri. Mesela düzenli bakliyat tüketimi kolorektal kanser riskinizi %9–18 arasında azaltabilir. Yine günde en az yedi porsiyon taze meyve  sebze yenilmesi kanserden ölümü riskini %15 azaltabilir. Veganlar doğal olarak, diyetleri gereği daha çok bakliyat, sebze ve meyve tüketiyorlar. Bu da yüze yakın çalışmada veganların kanserden ölüm riskinde %15 azalma bulunmasını açıklayabilir. Ayrıca hayvansal gıdalardan gıdalardan uzak durulması prostat, meme ve kolon kanseri riskini azaltmaya yardımcı olabilir.

  1. Kalp Hastalığı Riskinde Azalma

Taze meyve, sebze,  bakliyat ve kuruyemiş yenilmesi ve yüksek lif alımı ile düşük kalp hastalığı riski arasında bağlantı var. İyi planlanmış bir vegan beslenmede bunların tümünden bol miktarda mevcut. Sonuç: yüksek tansiyon riskinde %75 ve kalp hastalığı riskinde %42 azalma. Dahası vegan diyetler LDL (kötü) kolesterol ve total kolesterolü düşürmede başka diyetlerden daha etkili.

  1. Vegan Diyetle Artrit Ağrısında Azalma

Vegan diyetin farklı tipte artrit (eklem iltihabı) olan kişilerde olumlu etkilerinin olduğunu bildiren birkaç çalışma var. Osteoartritli hastalarda vegan diyetle enerji düzeylerinde ve genel iyilik halinde artış oluyor. Vegan beslenen romatoid artrit hastalarında ağrı, eklem şişliği ve sabah katılığında daha fazla düzelme olduğu görülmüş. Vegan diyetin probiyotik bakterilere faydalı olmasının romatoid artritte semptomları azaltabileceği düşünülüyor.

Özetle, vegan beslenme tarzının pek çok sağlık yararı olması mümkün. Bunların tümünün kesin nedeni henüz bilinmese de nütrientlerden zengin, tam doğal ve taze bitkisel gıdalardan oluşan bir vegan diyetin nimetlerinden yararlanabilirsiniz. Ama doktorunuza danışarak ve sağlık kontrollerini aksatmamak şartıyla.