The Health Benefits Of Vitamin K Food Sources Deficiency Symptoms Dailyhealthyfoodtips

K Vitamini Almadan D Vitamini Almak Zararlı mı?

Yeterli miktarda D vitamini almanın, sağlıklı bir yaşamın ön koşullarından olduğu ne zamandır biliniyor ama onun kadar önemli bir husus var o da D vitamini ile birlikte K vitamini alınması gereği. Hattâ K vitamini düşükse D vitamini desteğinin yarar değil, zarar verebileceği iddiaları mevcut. Yani bu iki vitamin üzerinde önemli durmak gerekiyor zira hem D vitamini hem de K vitamini bizim için vazgeçilmez öneme sahip. Bunlar yağda çözünen vitaminler. Genellikle yağdan zengin gıdalarda bolca bulunuyorlar ve vücuda emilimleri yağla birlikte tüketildiklerinde artıyor. Sıklıkla “güneş vitamini” olarak adlandırılan D vitamini, yağlı balıklarda ve balık yağında bolca bulunuyor ama cildimiz güneş ışığına maruz kaldığından vücutta üretilebiliyor. Vücudumuzda D vitaminin esas işlevlerinden biri kalsiyum emilimini teşvik etmesi ve kanda yeterli kalsiyum düzeylerinin sürdürülmesidir. O nedenle, D vitamini noksanlığı kemik kaybına neden olabilir. K vitamini ise yeşil yapraklı sebzelerde, turşularda, yumurta sarısı, karaciğer ve bazı peynirlerde bulunuyor. Kan pıhtılaşması için gerekli olan K vitamini ayrıca kalsiyumun kemiklere ve dişlere yönlenmesini sağlıyor.

D ve K Vitaminleri Takım Çalışması Yapar!
Kalsiyum metabolizmasına bakıldığında, D ve K vitaminlerinin birlikte çalıştıkları görülür. İkisi de vücuttaki kalsiyum idare edilmesinde önemli roller üstlenir:
D Vitamininin Rolü
D vitamini kanda yeterli kalsiyum düzeyini sürdürme işlevini iki şekilde yerine getirir:
1. Kalsiyum emiliminin artışı: D vitamini yediğimiz gıdalardaki kalsiyumun vücuda emilmesini artırır.
2. Kalsiyumun kemiklerden alınması: Yeterli kalsiyum tüketmediğinizde D vitamini kanda kalsiyum düzeylerini normal tutabilmek için, vücudun ana kalsiyum deposu olan kemiklerden kalsiyum çekmeye başlar.
O nedenle, yeterli kalsiyum alımı sağlık için büyük öneme sahiptir. Kalsiyumun en iyi bilinen rolü kemik sağlığı olmakla birlikte bu mineralin vücutta birçok başka önemli işlevi var. Kalsiyum alımı yetersiz olduğunda vücudumuzun kemiklerdeki kalsiyum rezervini kullanmaktan başka şansı yoktur. Bu da zaman içerisinde kemik erimesi dediğimiz osteoporoza neden olabilir.
K Vitamininin Rolü
Yukarıda belirttiğimiz gibi, D vitamini vücudun gereksinimlerini karşılamak için kandaki kalsiyumun yeterli düzeyde olmasını sağlamakta. Ne var ki D vitamini vücuttaki kalsiyumun nerelere gideceğini tam olarak kontrol edemez. Bunun için K vitaminine ihtiyaç vardır. Zira K vitamini en az iki yoldan vücudumuzdaki kalsiyumun nereye gideceğini düzenler:
1. Kalsiyumun kemiklerde birikmesi: K Vitamini kalsiyumun kemiklere ve dişlere giderek oralarda birikmesini teşvik eden osteokalsin proteinini aktive eder.
2. Yumuşak dokuların kalsiyumdan temizlenmesi: K vitamini kalsiyumun böbrekler ve kan damarları gibi yumuşak dokulardan birikmesine engel olan matriks GLA proteinini aktive eder. Adeta boruların içini temizleyen kireç sökücüler gibi damarların kireçlenmesinin önüne geçer.
Bu noktada, K vitamini desteklerinin damar kireçlenmesi üzerindeki etkilerini araştıran, insanlarda yapılmış kontrollü çalışmalar olduğunu ve yeni çalışmaların devam ettiğini söyleyelim.
Kan damarlarının kireçlenmesi (kalsifikasyon) kalp ve böbrekle ilgili kronik hastalıkların gelişmesine sebep olduğu düşünülen faktörlerdin biri olduğundan, yeterli K vitamini alımı sağlığımız açısından son derece önemli olabilir. Ama bunun kadar önemli başka bir husus daha var. Şimdi ona gelelim.
K Vitamini Olmadan D Vitamini Almak Zararlı mı?
K vitamini düşük olan kimselerin yüksek miktarda D vitamini almasının, kan damarlarında kireçlenmeyi ve kalp hastalığını teşvik edeceğine dair kaygılar yersiz olmayabilir. Pekçok kanıt bu düşünceyi destekliyor gibi:
D vitamini toksisitesi (aşırı alıma bağlı yüksek D vitamini düzeyleri) hiperkalsemiye (kandaki kalsiyum düzeyinin aşırı yükselmesine) neden olur: Aşırı yüksek D vitamini düzeylerinin (toksisite) belirtilerinden biri, kanda kalsiyum düzeylerinin aşırı artışıdır (hiperkalsemi).
Hiperkalsemi damar kireçlenmesine yol açar: Hiperkalsemide kalsiyum ve fosfor düzeyleri o kadar yükselir ki kalsiyum fosfat kan damarlarının içerisinde birikmeye başlar.
Damar kireçlenmesi kalp hastalığıyla ilişkilidir: Damar kireçlenmesi kalp hastalığının altında yatan nedenlerden biridir.
K vitamini noksanlığı damar kireçlenmesiyle ilişkilidir: Gözlemsel çalışmalarda düşük K vitamini düzeyleri ile damar kireçlenmesi riskinde artış arasında bağlantı bulunmuştur.
Yüksek doz K vitamini desteği hayvanlarda damar kireçlenmesini önlemektedir: Yüksek kalsifikayon riski bulunan sıçanlarda yapılan bir çalışma, yüksek doz K2 vitamini desteğinin damar kireçlenmesini önlediğini göstermiştir.
K vitamini destekleri insanlarda damar kireçlenmesini azaltabilir: Yaşlı kişilerde yapılan kontrollü bir çalışma üç yıl süreyle her gün 500 mcg K1 vitamini desteğinin damar kireçlenmesini %6 oranında yavaşlattığını göstermiştir.
Yüksek K vitamini alımı kalp hastalığı riskini azaltabilir: Gıda yoluyla yüksek miktarda K2 vitamini alan kişilerde damar kireçlenmesi ve kalp hastalığı riski azalmaktadır.
Sözkonusu bulgular alt alta konulduğunda D vitamini fazlalığının damar kireçlenmesine neden olabileceği, K vitamini alımının ise bunu önlemeye yardımcı olabileceği görülüyor.
Her ne kadar eldeki kanıtlar yeterince destekleyici olsa da bu bilmecede halen eksik parçalar yok değil.
Çok yüksek D vitamini dozları alınması, tehlikeli ölçüde yüksek kan kalsiyum düzeylerine yol açabilir ama düşük D vitamini dozları ise uzun dönemde zararlı olabilir. Yüksek D vitamini dozlarının K vitamini noksanlığına neden olabileceği ileri sürülmüşse de bu teori kanıtlanmış değildir. Yeterli K vitamini alınmadan ılımlı dozlarda D vitamini almanın zararlı olduğuna dair güçlü kanıtlar olmasa da bu konu yakın gelecekte açıklığa kavuşabilir.

K Vitamin Nasıl Alabiliriz?
K Vitamininin birçok farklı formu olmakla birlikte geleneksel olarak iki grupta toplanır:
Vitamin K1 (filokuinon): En yaygın vitamin K formudur. Bitkilerde, özellikle maydanoz, ıspanak, brüksel lahanası ve marulda bol miktarda bulunur.
Vitamin K2 (menakuinon): Esasen hayvansal gıdalarda ve bir Japonya’da tüketilen bir yiyecek olan natto gibi fermante besinlerde bulunur. Gouda peyniri K2 vitamininden bilhassa zengin bir peynir çeşididir.
Vitamin K2 aslında, menakuinon-4 (MK-4) ve menakuinon-7 (MK-7) içeren daha geniş bir bileşik ailesinin üyesidir.
Besin desteği olarak K ve D vitamini kombine formlar bulunmaktadır.
MK-4: Karaciğer, yağ, yumurta sarısı ve peynir gibi hayvansal gıdalarda mevcuttur.
MK-7: Bakteriyel fermantasyonla oluşur. Turşu gibi fermante gıdalarda bulunur. Bağırsak bakterileri tarafından üretilir.
K vitamini yağda çözündüğünden bu vitamini yağla birlikte tüketmek, emilimin daha iyi olmasını sağlar. Yeşil yapraklı sebzeleri yağla birlikte yemeniz veya K vitamini desteğini yağ içeriği yüksek bir yemekle birlikte almanız emilimi artıracaktır. Neyse ki peynir, yumurta sarısı ve et gibi K vitamininden zengin birçok gıda yağdan zengindir.
Bazı ilaçlarla etkileşebileceğinden, her destek gibi, K vitamini destekleri doktorunuza danışmadan kullanılmamalıdır. Warfarin (kumadin) gibi kan pıhtılaşmasını önleyici ilaçlar alanlar kullanıyorsanız, bu tedavilerle etkileşebileceğinden, K vitamininden zengin gıdaların fazla miktarda tüketiminden kaçınmak gerekebilir.