Dr Murat Keklikoglu Meyve

Gerçek Gıdalar

Gerçek Gıdayla Beslenin

Gerçek gıda belki ilk duyduğunuzda ne olduğunu sezdiğiniz, ama tanımlayamadığınız bir kavram olabilir. Aslında tanımı çok basittir: Gerçek gıda tam, doğal, işlenmemiş, kimyasal katkı içermeyen ve nütrientlerden zengin gıda maddesidir. Bunu okuyunca “bulursan bana da gönder” dediğinizi duyar gibiyim. Haklısınız. Son yirmi yıldır doğal beslenmeden o denli uzaklaşıldı ki gerçek gıda yemenin hasretini çeker olduk. Oysa gerçek gıda, atalarımızın on binlerce yıldır tükettikleri, yani insan vücudunun esas ihtiyacı olan gıdalardan başka bir şey değil! Yirminci yüzyılda popüler olan hazır gıda ve hızlı beslenme alışkanlığı, gıda endüstrisinin gelişmesi, kentleşme gibi faktörler bizi gerçek gıdadan uzaklaştırdı. İşlenmiş gıda tüketmenin dayanılmaz hafifliği, bizi ağırlaştırırken maalesef sağlığımızı (ve mutluluğumuzu) elimizden aldı. Bugün artık tekrar gerçek gıdaya dönme zamanı. Abartmadan söyleyebiliriz ki uzun yaşamanın, sağlıklı kalmanın ve kaliteli bir hayat sürmenin yolu gerçek gıda almaktan geçiyor. Şimdi gerçek gıdalara ve onların yararlarına göz atalım:

Gerçek Gıdalar Önemli Nütrientlerle Yüklüdür

İşlemden geçirilmemiş hayvansal ve bitkisel gıdalar optimal sağlık durumu için gerekli olan vitaminleri ve mineralleri içerir. Sözgelimi bir bardak dolusu (220 gram) yeşil biber, brokoli veya portakal diliminde günlük alınması önerilen C vitamininin %100’ünden fazlası bulunur.

Yumurta ve karaciğer beyin işlevi için temel öneme sahip bir nütrient olan kolin maddesini yüksek miktarda içerir.

Tek bir Brezilya fındığında bütün gün ihtiyaç duyacağınız selenyum miktarı bulunur.

Bu örnekleri çoğaltabiliriz. Gerçek gıdalar gerçekten de iyi birer vitamin, mineral ve diğer yararlı nütrientlerin doğal kaynaklarıdır. Besin desteklerinden farklı olarak, işlenmemiş gıdalardan alınan nütrientlerin aşırı doza neden olma olasılığı yoktur.

 

Gerçek Gıdalar Az Şekerlidir

Şekerli gıdalar yemek fazla kilo, insülin direnci, tip 2 diyabet, karaciğer yağlanması ve kalp hastalığı riskinizi artırabilir. Meyve gibi gerçek gıdalar şeker içerseler bile su ve lif içeriklerinin yüksek olması nedeniyle bunlardaki şeker, işlenmiş gıdalardaki kadar yoğun değildir. İşlenmemiş, tam ve doğal gıdalar yemeye bir kez alıştığınızda tatlı krizleriniz varsa bunlar seyrekleşecek ve zaman içinde kaybolacaktır.

 

Gerçek Gıdalar Kalp Dostudur

Gerçek gıdalarda magnezyum ve sağlıklı yağların yanı sıra kalbe destek olan antioksidanlar bulunur. Besin değeri yüksek, işlenmemiş gıdalar yenilmesi, kalp hastalığına yol açan ana etkenlerden biri olduğuna inanılan yangının azaltılmasına yardımcı olabilir.

 

Gerçek Gıdalar Liften Zengindir

Bol posalı gerçek gıdaların başlıca yararları, daha doyurucu ve kalori yoğunluğu düşük beslenme tarzı sağlamaları, sindirim işlevinin ve metabolizma sağlığının düzenlenmesidir. Avokado, chia tohumu, keten tohumu, böğürtlen, baklagiller özellikle sağlıklı liflerden zengin gıdalar. İhtiyacımız olan lifleri hazır lif desteklerinden veya lif eklenmiş hazır gıdalar yerine doğal gıdalardan almak daha faydalı. Yüksek kalorili, içlerindeki şekerin kana çabuk karıştığı ve hızla sindirilerek kısa sürede acıktıran işlenmiş gıdaların tersine, posadan zengin olan gerçek gıdalar tatmin edici bir doygunluk verirler. Böylece daha az yiyerek doymamızı sağlar ve fazla yememizi önleyerek kilo kontrolüne yardımcı olurlar.

 

Gerçek Gıda Kan Şekerinin Kontrolüne Yardımcı Olur

Bol posalı beslenme tarzı ve işlenmemiş hayvansal gıdalar yemek diyabetli ve diyabet gelişme riski olan kişilerde kan şekeri düzeylerinin düşürülmesine yardımcı olabilir. Taze meyve, sebze, et, yumurta ve kuruyemişler içeren bir beslenme tarzı uygulanan diyabetik veya pre-diyabetik kişilerde yapılan 12 haftalık bir çalışmada kan şekeri düzeylerinde %26’lık azalma olmuştur.

Gerçek Gıdalar Cildinize İyi Gelir

Bitter çikolata ve avokadonun cildi güneş ışınlarına bağlı hasara karşı koruduğu gösterilmiştir. Bol sebze, balık, baklagil ve zeytinyağı içeren beslenmenin cilt kırışıklıklarını, esneklik kaybını ve yaşa bağlı başka cilt değişimlerini azaltmaya yardımcı olduğunu gösteren çalışmalar vardır. İşlenmiş gıdalar yerine gerçek gıdalara geçerek akne oluşmasını önlemesi veya azaltması mümkündür.

 

Gerçek Gıda Trigliseritleri Düşürür

Trigliserit düzeyleri yenilen gıdalardan oldukça fazla etkilenen bir kan yağı türüdür. Trigliseritler şeker ve rafine karbonhidrat yenilmesiyle yükselme eğiliminde olduğundan bunların alımını minimize etmekle veya beslenmenizden çıkarmakla  trigliseritleri (kalp ve damar hastalıkları riskini) düşürmeniz mümkündür. Ayrıca omega-3’ten zengin balıklar, yağsız etler, sebze ve kuruyemişlerin trigliserit düzeylerini anlamlı ölçüde düşürdüğü gösterilmiştir.

Gerçek Gıda Beslenmede Çeşitlilik Sağlar

Sürekli aynı ve işlenmiş gıdaları tüketmek ne kadar sağlıksız ise beslenmenize farklı gerçek gıdaları dahil etmek o kadar sağlıklıdır. Doğal kaynaklardan gelen et, süt, balık, sebze, meyve, tohumlar, baklagiller ve yozlaşmamış tam tahılları farklı kombinasyonlarla hazırlamak, bize gerçek gıda içeren yüzlerce seçenek sağlar. Kivi, chia tohumu, sakatat, kefir veya kinoa gibi farklı alternatifleri düzenli olarak deneyin. Hoşunuza gidenleri daha sık tüketin.

 

Gerçek Gıdalar Sağlıklı Yağlardan Zengindir

İşlenmiş gıdalardaki trans yağlardan ve bitkisel sıvı yağlardan farklı olarak doğal gıdalardaki yağlar inanılmaz sağlıklıdır. Soğuk sıkım sızma ve hilesiz zeytinyağı kalp sağlığını destekleyen oleik asit kaynağıdır.  Hindistancevizi yağı, yağ yakımını artıran ve kilo kaybına yardımcı olduğu bilinen orta zincirli trigliseritler içerir. Uzun zincirli omega-3 yağ asitleri yangıyla savaşarak damar sağlığımızı korur. Somon, sardalya gibi yağlı balıklar bu yağların mükemmel doğal kaynaklarıdır. Avokado, kuruyemişler, tam yağlı süt sağlıklı yağlar içeren diğer gerçek gıdalardır.

 

Gerçek Gıdalar Antioksidan Deposudur

Bilhassa koyu renkli pigmentleri olan sebze ve meyvelerdeki antioksidanlar  vücut hücrelerini tahrip eden dengesiz moleküller olan serbest radikallere karşı hücreleri paratoner gibi koruyan bileşiklerdir. Antioksidan denince nedense aklımıza hep sebze ve meyveler gelir. Oysaki balık ve yumurta gibi bazı hayvansal gıdalar da çok değerli antioksidanlar içerir. Sözgelimi yumurta sarısındaki lutein ve zeaksantin gözlerimizi katarakt ve sarı nokta hastalığı gibi hastalıklardan korur.

Gerçek Gıdalar Bağırsaklarımıza Yararlıdır

Gerçek gıdalar bağırsaklarımızda yaşayan dost bakteriler için de besin maddeleri sağlar yani prebiyotik işlevi görürler — bunlar bağırsak bakterileri tarafından fermantasyonu sonucunda kısa zincirli yağ asitleri oluşur. Prebiyotikler kan şekeri kontrolü ve kanserden korunma gibi yararlara da sahiptir. Prebiyotik etkisi güçlü olan gıdalar arasında sarımsak, soğan, kuşkonmaz, kakao, baklagiller, yulaf, muz, yerelması, pırasa sayılabilir. Bağırsak sağlığı için bol miktarda prebiyotik gıda yenilmelidir.

 

Gerçek Gıdalar Dişleri Güçlendirir

Gerçek gıdalar şekerden fakir oldukları ve rafine karbonhidrat içermediklerinden ötürü ağızda diş taşı oluşturan bakterilerin üremesine neden olmazlar. Gazlı şekerli içecekler gibi şeker ve asit kombinasyonları ise diş çürüklerinin başlıca nedeniddir. Peynir dişler için yararlı bir gerçek gıdadır. Diş minesini sağlamlaştırdığı için özellikle (kanser radyoterapisi gibi nedenlerden ötürü) tükürük salgısı azalmış hastaların peynir yemesi faydalıdır.

Yeşil çayın diş minesini koruduğu gösterilmiştir. Bir çalışmada, düzenli olarak ağzı yeşil çay ile çalkalamanın dişlerdeki aşınmayı anlamlı ölçüde azalttığı bulunmuştur.

Sonuç olarak gerçek gıdalar tepeden tırnağa vücut için eşsiz yararlara sahip. Üstüne üstlük, tabiatın bize sunduğu gerçek gıdalar müthiş lezzetli ve doyurucu. Dilinizdeki tat goncaları gerçek gıdaların tadına uyum sağladığında, işlenmiş gıdaların yapay lezzetleri size eskisi gibi cazip gelmeyecektir.